Giới thiệu chung
Với sự gia tăng mạnh mẽ của giá nhôm trong thời gian qua, nhiều người đã tự hỏi tại sao giá nhôm chưa giảm, mặc dù Mỹ đã áp thuế nhập khẩu lên sản phẩm này. Thực tế, sự tăng giá nhôm không chỉ liên quan đến thuế quan mà còn là hệ quả của nhiều yếu tố cung cầu phức tạp, từ chính sách thuế đến biến động nguồn cung và chi phí sản xuất. Cùng tìm hiểu lý do tại sao giá nhôm toàn cầu vẫn duy trì ở mức cao và những tác động của chính sách thuế Mỹ lên thị trường nhôm quốc tế, đặc biệt tại các quốc gia sản xuất nhôm chủ chốt như Trung Quốc, Việt Nam và Mỹ.
Tình Hình Giá Nhôm Thế Giới (Tháng 3/2025)
Giá nhôm vẫn duy trì ở mức cao vào tháng 3/2025, với mức giá giao sau trên Sàn Giao Dịch Kim Loại London (LME) đạt khoảng 2.700 USD/tấn – cao nhất trong gần 9 tháng. Mức giá này tiếp tục duy trì sự tăng trưởng ổn định của nhôm từ năm 2024, trong khi các dự báo cho thấy giá nhôm trung bình năm 2025 có thể sẽ còn tăng thêm 6,3%.
Thêm vào đó, phí premium (phụ thu mua thực tế) giữa các khu vực trên thế giới đang có sự phân hóa rõ rệt. Tại Mỹ, premium nhôm Midwest (U.S. Midwest duty-paid) tăng lên mức 45 cent/lb (tương đương ~990 USD/tấn), cao hơn khoảng 20% so với đầu năm, trong khi tại châu Âu, premium lại giảm xuống mức thấp nhất trong một năm qua.
Các Yếu Tố Ảnh Hưởng Đến Giá Nhôm
Giá nhôm không chỉ bị chi phối bởi thuế quan, mà còn bởi nhiều yếu tố quan trọng khác như nguồn cung, sản lượng, tồn kho, chi phí vận chuyển và năng lượng. Dưới đây là một số yếu tố chính:
1. Chính Sách Thuế Quan và Thương Mại
Mỹ đã áp thuế 25% đối với nhôm nhập khẩu từ năm 2018 nhằm bảo vệ ngành sản xuất nhôm trong nước, và đến nay, mức thuế này vẫn duy trì. Việc tăng thuế từ 10% lên 25% trong tháng 3/2025 đã gây ra tác động trực tiếp đến giá nhôm tại Mỹ, đặc biệt khi các nguồn cung chủ yếu từ Canada, UAE, và Trung Quốc đều bị áp thuế.
Với các nước bị áp thuế như EU, Mexico, và đặc biệt là Trung Quốc, chi phí nhập khẩu nhôm đã tăng cao và kéo theo đó là giá cả cũng tăng lên. Tình trạng này khiến các doanh nghiệp tại Mỹ phải chi trả thêm premium cho nhôm, đồng thời, chi phí đầu vào của các ngành sử dụng nhôm cũng tăng mạnh.
2. Sản Lượng và Nguồn Cung
Trung Quốc, là nhà sản xuất nhôm lớn nhất thế giới, đã đạt mức sản lượng gần 45 triệu tấn/năm, sát với trần công suất mà chính phủ nước này đã đặt ra để kiểm soát ô nhiễm. Điều này có nghĩa là Trung Quốc không thể tăng mạnh sản lượng nhôm trong tương lai gần, khiến thị trường thế giới không thể nhận thêm lượng cung lớn từ quốc gia này.
Trong khi đó, nhiều khu vực khác, như Châu Âu và Mỹ, không thể thay thế nguồn cung thiếu hụt của Trung Quốc. Chi phí sản xuất ở các khu vực này vẫn rất cao, và một số nhà máy nhôm tiếp tục gặp khó khăn vì chi phí năng lượng cao. Điều này khiến việc tăng sản lượng và giảm giá trở nên khó khăn hơn.
3. Xuất Nhập Khẩu và Tồn Kho
Tồn kho nhôm tại các kho LME đã giảm mạnh, với tồn kho sẵn có chỉ khoảng 536.000 tấn vào cuối tháng 2/2025. Tình trạng này đồng nghĩa với việc nếu có bất kỳ thiếu hụt nào, giá nhôm sẽ tiếp tục tăng cao. Tương tự, tồn kho nhôm tại Trung Quốc cũng không dư thừa, tạo nên tình trạng thiếu hụt cung trên thị trường.
4. Chi Phí Năng Lượng
Nhôm được sản xuất chủ yếu thông qua quá trình điện phân, và vì vậy, chi phí năng lượng là một yếu tố rất quan trọng trong việc xác định giá thành sản phẩm. Giá điện và nhiên liệu tăng cao, đặc biệt là trong các năm qua, khiến các nhà máy nhôm phải tăng giá sản phẩm để bù đắp chi phí.
Với sự gia tăng giá nguyên liệu đầu vào, đặc biệt là alumina (nguyên liệu chế biến nhôm), sản xuất nhôm cũng trở nên đắt đỏ hơn, giữ giá nhôm ở mức cao.
5. Tâm Lý Thị Trường và Đầu Tư Tài Chính
Dòng tiền đầu tư tài chính vào các kim loại cơ bản như nhôm cũng đã thúc đẩy giá nhôm lên cao. Các quỹ đầu tư tài chính đang đặt cược vào khả năng thiếu hụt nhôm trong tương lai, và điều này càng làm tăng nhu cầu mua vào.
Vì Sao Giá Nhôm Vẫn Duy Trì Mức Cao?
Dù có sự kỳ vọng rằng thuế Mỹ có thể làm giảm nhu cầu nhập khẩu nhôm, giá nhôm toàn cầu vẫn không giảm mạnh. Lý do chính là vì:
Nguồn cung không đáp ứng đủ cầu: Các quốc gia sản xuất nhôm lớn như Trung Quốc, Nga và các nước châu Âu đều đang gặp khó khăn trong việc duy trì sản lượng. Việc giới hạn công suất sản xuất và điều kiện vận hành không thuận lợi khiến cho nguồn cung không đủ để đáp ứng nhu cầu thế giới.
Chi phí đầu vào tăng: Các yếu tố như chi phí năng lượng cao và nguyên liệu tăng giá đã đẩy giá nhôm lên, bất kể có thuế quan hay không.
Tồn kho thấp và đầu cơ: Tồn kho thấp đồng nghĩa với việc thị trường thiếu nhôm, và những yếu tố như đầu cơ làm cho giá không thể giảm.
Nhu cầu ổn định và tăng trưởng: Nhôm vẫn được sử dụng nhiều trong các ngành như ô tô điện, năng lượng tái tạo, và xây dựng, giúp duy trì nhu cầu ổn định và hạn chế sự giảm giá.
Tâm lý thị trường và đầu tư tài chính: Các nhà đầu tư tài chính vẫn lạc quan về giá nhôm trong tương lai, điều này đã tác động mạnh đến giá cả hiện tại.
Kết Luận
Mặc dù Mỹ đã áp thuế nhập khẩu nhôm, các yếu tố cung – cầu, chi phí sản xuất và đầu tư tài chính vẫn là những yếu tố chi phối giá nhôm toàn cầu. Các chính sách thuế có thể gây ảnh hưởng đến một phần của chuỗi cung ứng, nhưng không đủ để giảm giá nhôm trong bối cảnh nguồn cung đang hạn chế và nhu cầu vẫn duy trì ổn định. Thị trường nhôm hiện tại đang bị chi phối mạnh mẽ bởi tình trạng thiếu cung và chi phí sản xuất cao, và có thể tiếp tục duy trì mức giá cao trong tương lai gần.